منكشفةً هذا الانكشافِ مِن البرهان بل كلّ ما علمتهُ من قبلُ بالبرهان ، عاينته مع زوائدَ بالشّهودِ و العيانِ من الأسرار الإلهية ، و الحقائق الرَّبانية و الودائع اللّاهوتيةِ و الخبايا الصّمدانيةِ ، فاستروح العقلُ من أنوارِ الحق بكرةً و عشيًّا ، و قَرُبَ بها منه و خَلُصَ إليه نجيًّا . . . . [ 1 ] مرحوم صدرالمتألّهين پس از بيان شمّه‌اى از ستم‌ها و ناروائيهائى كه بسيارى از بىخردان و جهّال نسبت به ساحت مقدّس علم و معرفت و حكمت اسلامى و حكماء عظيم الشّأن روا داشته‌اند ، و هم او نيز از اين رهگذر بىنصيب نبوده است ، به كيفيّت سلوك خود با مردم عوام و عالمان نادان ، و دستاورد رياضات و توسّلات و مراقبه‌هاى عرفانى و استفاده از مبانى رشيق فلسفى مىپردازد و مىگويد : ى اد نمودن ملاصدراى شيرازى از چگونگى هدايت و ارشاد خاصّ پروردگار او را « من در اين مورد به سيّد و مولى و معتمد خويش تأسّى نمودم ، آن كسى كه اوّل از ائمّه و اوصياء پيامبر اكرم و پدر امامان و شاهدان بر اعمال و رفتار خلق و اولياى الهى مىباشد ؛ كسى كه قسمت كنندهء بهشت و دوزخ است ، و در ميان مردم با تقيّه و مداراى با اشرار و زشت‌خويان روزگار مىگذرانيد ، و خلافت را بواسطهء اندكى ياران و پيروانش رها نمود ، دنيا را به اهل دنيا سپرد و آن را براى هميشه طلاق داد ، و عالم آخرت را بر زندگانى دنيا ترجيح داد . او مولى و صاحب اختيار و ارادهء هر كسى است كه رسول خدا مولى و صاحب اختيار او است ، او برادر و پسر عموى رسول خدا و شريك او در همهء مواهب الهيّه و فيوضات ربّانيّه بوده است .

--> [ 1 ] - الحكمة المتعالية فى الأسفار العقلية الأربعة ، ج 1 ، ص 7 و 8 .